بررسی نقاط ضعف و قوت ارزهای دیجیتال برای استفاده در کشور ایران به منظور انجام مبادلات تجاری

digital-currency-in-iran

طلای دیجیتال 

همزمان با رشد ارزش بیت کوین در سال ۲۰۱۷ ، ارزهای دیجیتال به یک جریان اصلی در دنیا تبدیل شدند. معمولا به ارز های دیجیتال نام «طلای دیجیتال» نسبت داده می شود. زیرا ، برخی از ویژگی های بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال با این فلز گران بها برابری می کنند. اما این مقایسه درستی نیست.

کریپتوکارنسی یا ارز دیجیتال به یک سیستم انتقال وجه الکترونیک گفته می شود که برای تایید تراکنش ها و تشکیل واحدهای جدید، متکی به بانک های مرکزی نبوده و نیازی به شخص ثالث ندارند. در عوض در سیستم ارزهای دیجیتال تراکنش ها در یک دفتر کل توزیع شده به نام بلاک چین ثبت و رمزنگاری می شوند، و این موضوع امکان پرداخت های مستقیم و همتا به همتا را فراهم می کند.

تاریخچه ارزهای دیجیتال

در سال ۲۰۰۹ ، یک برنامه نویس کامپیوتر با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو ، اولین ارز دیجیتال دنیا یعنی بیت کوین را اختراع کرد. ساتوشی مخترع فناوری بلاک چین نیز هست! فناوری که بستر فعالیت ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز را به وجود آورده است. در واقع ساتوشی مجموعه ای از ایده‌هایی مانند هش ، ثبت جمعی و … را در کنار یکدیگر استفاده کرد و ایده ی بلاک چین را خلق نمود.

هدف از اختراع بلاک چین، ارائه یک راه حل برای «مشکل دوبار خرج کردن» در ارزهای دیجیتال بود، زیرا کپی کردن اطلاعات دیجیتال کار آسانی است. در جریان این نقص، دارنده یک سکه نقدی جایگزین آن را در یک جا صرف و از کد منحصر به فرد خود برای یک تراکنش در جای دیگر استفاده می کند. مانند این که کسی یک زمین را همزمان به دو نفر بفروشد.

اما ساتوشی ناکاموتو تصمیم گرفت یک پول غیر متمرکز را توسعه بدهد، یعنی برای تایید تراکنش ها در شبکه کاربران بیت کوین یک راه جدید پیدا کند. در چکیده گزارش اولیه (WhitePapet) بیت کوین نوشته شده است:

تراکنش ها با ذکر دقیق اطلاعات زمانی در یک زنجیره ادامه دار از اثبات انجام کار مبتنی بر هش، درج خواهند شد. سوابق این تراکنش ها غیر قابل تغییر خواهد بود، مگر آنکه فرایند اثبات انجام کار مجددا انجام شود.

مطلب پیشنهادی : ساتوشی ناکاموتو کیست ؟

ارز دیجیتال همانطور که از نامش بر می آید نوعی ارز مجازی و وسیله ای برای مبادله است. این ارز با استفاده از رمزنگاری انجام تراکنش ها و معاملات را ایمن نگه می دارد و نیز خلق واحدهای جدید ارز رمزی در هر سال را کنترل می کند. در اصل، ارزهای رمزی ورودی های محدود در یک سامانه داده ها هستند که کسی نمی تواند آنها را تغییر دهد مگر شرایط خاص پیش آید.

چرا این نام برای بلاک‌چین انتخاب شده است ؟

Digital Currency in Iran

در بیت کوین هر بلاک مجموعه ای از اطلاعات تراکنش های انجام شده در شبکه است. به عبارت ساده تر، هر بلاک می گوید که شخص A، چقدر پول برای شخص B ، و شخص X چقدر پول برای شخص Y ارسال کرده است.

همچنین در هر بلاک اطلاعات مهمی قرار دارد که به بقیه شبکه در تایید اعتبار بلاک کمک می کند، مثل اثبات انجام کار.

علاوه بر این، در هر بلاک اطلاعاتی قرار دارد که به بلاک قبل از آن بر می گردد. در نتیجه، هر بلاک با بلاک قبل از خود یک نوع ارتباط ارجاعی داشته و یک زنجیره را در شبکه به وجود می آورد. به این اطلاعات هش گفته می شود. توابع هش در بلاک یک مجموعه خاص از اطلاعات را به صورت زنجیره ای از حروف و اعداد به نام digest در می آورند. اگر داده های موجود تغییر پیدا کنند، هش نیز تغییر می کند. وجود هش در بلاک، امنیت شبکه را تضمین می کند.

اگر یک هکر بخواهد بلاک خاصی را در شبکه دستکاری کند، باید کل بلاک های بعد از آن را نیز عوض کند. زیرا اگر یک بلاک در شبکه تغییر کند، هش بلاک های بعد از آن معتبر نخواهند بود. طول این زنجیره ، متناسب با افزایش قدرت پردازش در شبکه، افزایش پیدا می کند. با افزایش سطح پردازش لازم برای حل معادلات و افزودن بلاک جدید به زنجیره ، دستکاری بلاک چین سخت تر می شود. در این صورت هکرها تنها در صورتی قادر به اعمال موثر تغییر در سابقه تراکنش ها خواهند بود که اکثریت قدرت پردازش در شبکه را به دست بگیرند.

مطلب پیشنهادی : کارمزد در شبکه بلاک‌چین چگونه است؟

تراکنش‌های ارز های دیجیتال چگونه انجام می‌شود ؟

ارزهای دیجیتال در پرداخت های مستقیم و همتا به همتا در سراسر دنیا کاربرد دارند. سرعت انجام این تراکنش ها وابسته به نوع ارز دیجیتال، و الزامات فرایند تایید، متغیر است. اما اصولا تراکنش ها در سیستم الکترونیک ارزهای دیجیتال در مقایسه با سیستم بانکداری سنتی با سرعت بیشتری انجام می شوند. انتقال وجه در بانک ها چند روز طول می کشد، این در حالی است که ارزهای دیجیتال تنها ظرف چند دقیقه به مقصد مورد نظر می رسند.

به طور کلی پیش از آنکه سابقه یک تراکنش در بلاک چین ثبت شود، مراحل زیر طی می شود :

۱- یک نفر تراکنش خاصی را درخواست می کند، و درخواست او به کل شبکه ارسال می شود.

۲- هر کامپیوتر حاضر در شبکه تراکنش های همزمان را در یک بلاک جمع می کند، و به هر یک برچسب زمانی می زند.

۳- هر کامپیوتر روی حل معادلات پیچیده کار می کند، تا با حل آن موفق به افزودن یک بلاک جدید به شبکه بلاک چین بشود. به این فرایند «استخراج یا ماینینگ» گفته می شود.

۴- زمانی که یک کامپیوتر به جواب درست برسد، خبر استخراج بلاک جدید را به بقیه شبکه اطلاع می دهد.

۵- شبکه نیز جواب را چک می کند و تراکنش های ثبت شده در آن را با بلاک چین مقایسه کرده و تطبیق می دهد تا از نقص دو بار خرج کردن در شبکه جلوگیری شود.

۶- بلاک جدید به زنجیره موجود اضافه می شود، و این به منزله تکمیل عملیات تراکنش است.

وقتی یک بلاک جدید به زنجیره بلاک چین اضافه شد، آن بلاک یک هش دریافت می کند که در تولید بلاک بعد استفاده خواهد شد. این فرایند به طور دنباله دار تکرار می شود.

به همین ترتیب، معاملات عملا غیرقابل برگشت خواهند بود، انگار که به یک نفر پول نقد داده باشید. (از این جهت مشکلی ندارد از این فناوری به یک سیستم پولی الکترونیک یاد کنیم)

همانگونه که گفته شد، هر بلاک با بلاک قبل از خود در ارتباط است. این یعنی اگر کسی بخواهد تراکنش ها را دستکاری کند، مجبور است کل زنجیره را تغییر بدهد. زیرا امکان تغییر یک تراکنش به خودی خود وجود ندارد!

فرض بر اینکه یک نفر موفق به تغییر کل زنجیره شود، از آنجایی که مدام بلاک های جدیدی به زنجیره افزوده می شوند، به شدت احتمال آن ضعیف است که او بتواند پیش از ورود یک بلاک جدید به شبکه، آن را وارد بلاک چین کند.

تراکنش ها از طریق یک سیستم رمزنگاری امن تحت عنوان «رمزنگاری کلید عمومی»، ایمن می شوند. هر یک از کاربران شبکه یک کلید عمومی و یک کلید خصوصی دارد، که به حساب کاربری اش مربوط است.

در تایید اعتبار یک تراکنش، لازم است که کاربران ثابت کنند کلید خصوصی را می دانند و آن را در یک تابع هش، مشابه هشی که بلاک ها را به هم مرتبط ساخته، وارد کنند. به این فرایند «امضاء digest» گفته می شود. پس کلید خصوصی در نگارش یک امضا دیجیتال نقش اساسی دارد. از این رو، مهم است که کلید خصوصیمان را «خصوصی» نگه داریم!

و اما کلید عمومی، در اختیار کل کامپیوترهای حاضر در شبکه قرار می گیرد. کلید عمومی برای رمزگشایی اطلاعات استفاده شده و این موضوع را تایید می کند که آیا اطلاعات توسط کلید خصوصی حساب درخواست کننده رمزنگاری شده اند یا خیر.

البته، کلید عمومی نمی تواند برای تعیین کلید خصوصی که امنیت دارایی دیجیتال افراد را تضمین می کند، استفاده شود.

. بسیاری از ارزهای دیجیتال مثل بیت کوین واحدهای جدید را به عنوان پاداش بین ماینرها توزیع می کنند تا تراکنش ها را در بلاک چین تایید کنند.

ماینرها تلاش می کنند تا مشکلات پیچیده ریاضی یا سایر سیستم های اثبات انجام کار در هر یک از بلاک های موجود در بلاک چین را حل کنند، و سپس هر یک از راه حل ها را تایید کنند.

اما انجام تمام این محاسبات، هزینه دارد. و این هزینه به هیچ عنوان مجازی نیست، مثل هزینه ای که صرف خرید تجهیزات سخت افزاری یا مصرف برق می شود.

سختی این معادلات به صورت خودکار وابسته به قدرت پردازش در شبکه تنظیم می شود. به گونه ای که حل هر مساله میانگین ۱۰ دقیقه طول بکشد.

زمانی که یک ماینر با موفقیت بلاک جدیدی را به بلاک چین اضافه می کند، حق دریافت پاداش به او اعطا می شود. آدرس بیت کوین ماینر برنده نیز به همراه سایر اطلاعات، در بلاک جدید ثبت می شود.

میزان پاداش از ۵۰ بیت کوین در ازای هر بلاک شروع شد. این تعداد هر ۲۱۰۰۰۰ بلاک یکبار (یا تقریبا هر ۴ سال یکبار) نصف می شود. در حال حاضر جایزه هر بلاک ۱۲٫۵ بیت کوین است، این عدد نزدیک سال ۲۰۲۰ به ۶٫۲۵ کاهش پیدا خواهد کرد.

در یک زمان نامشخص پاداش حل هر بلاک در بلاک چین بیت کوین بی نهایت کم می شود. تا پیش از سال ۲۱۴۰ ماینرها موفق به استخراج تمام ۲۱ میلیون بیت کوین در شبکه خواهند شد.

بدین ترتیب پاداش ماینرها برای بروزرسانی و تایید بلاک چین روی هزینه کارمزد تراکنش ها حساب می شود. از این رو کارمزد تراکنش های برخی از ارزهای دیجیتال نسبتا بالا است.

هزینه کارمزد های بیت کوین در حال حاضر نسبتا پایین است، ولی اگر حجم تراکنش ها برای جبران کاهش پاداش بلاک ها بالا نرود ، به ناچار هزینه کارمزد ها افزایش پیدا می کند تا پاداش ماینرها جبران شود.

خرید کالا با ارز های دیجیتال

تا پیش از این ، متقاعد کردن یک تاجر یا فروشنده برای پذیرفتن ارز دیجیتال یا بیت کوین کار بسیار دشوار اگر چه ممکن بود.

تجار و فروشندگان زیادی وجود دارند که ارز رمزی بیت کوین قبول می کنند. از بیت کوین می توان برای پرداخت هزینه های رستوران، کافی شاپ، هتل، قطعات کامپیوتر و حتی شهریه دانشگاه استفاده کرد. سایر ارزهای رمزی نظیر لایت کوین، ریپل و اتریوم و غیره هنوز چندان پذیرفته نشده اند. البته اوضاع در دست بهبود است و مخصوصا اتریوم پیشرفت خوبی را شاهد است که البته هنوز با بیت کوین فاصله زیادی دارد.

در این بین سازمان ها و شرکت های بزرگی همچون مایکروسافت، علی بابا، آمازون و.. حمایت های خود را  از این رمز اعلام کرده اند و  اپل حداقل ۱۰ ارز رمزی متفاوت را به عنوان نوعی از پرداخت در Apple Store تایید کرده است.

البته کاربران ارزهای رمزی غیر از بیت کوین همیشه می توانند سکه های خود را با BTC یا بیت کوین مبادله کنند. علاوه بر این وبسایت های کارت هدیه ای نظیر Gift Off وجود دارند که حدود ۲۰ ارز رمزی متفاوت قبول می کنند.
در نهایت اینکه بازار هایی نظیر OpenBazaar وجود دارند که تنها ارز رمزی قبول می کنند.

شرایط قانونی ارز های دیجیتال و بیت کوین

وقتی ارزهای رمزی اقبال عام می یابند، طبیعتا نهادهای قانونی و انتظامی، مقامات مالیاتی و واضعان قوانین در سراسر جهان سعی در درک مفهوم ارز دیجیتال و رمزنگاری شده دارند و می خواهند مطابق با آن قوانینی وضع کنند.

وقتی بیت کوین به عنوان اولین ارز رمزی معرفی شد، یک پارادایم کاملا جدید ایجاد شد. ارزهای غیرمرکزی و خودمختار دیجیتال که اصلا شکل فیزیکی ندارند و تحت نظارت هیچ نهاد قانونی هم نیستند همواره بین واضعان مقررات و قوانین جدل به پا کرده است. در رابطه با ماهیت غیرمرکزی بودن ارزهای رمزی و قابلیت استفاده از این ارزها به صورت کاملا گمنام نگرانی های زیادی وجود دارد.

مقامات ذیربط در سراسر جهان نگران جذابیت ارزهای رمزی برای قاچاقچیان محصولات و خدمات غیرقانونی هستند. آنها نگران این هم هستند که مبادا از ارزهای رمزی در پول شویی و فرارهای مالیاتی استفاده شود.
تا نوامبر ۲۰۱۷ بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال در کشورهای بنگلادش، بویلیوی، اکوادور، قرقیزستان و ویتنام منوع شده اند و چین و روسیه هم در حال اندیشیدن تدابیری برای ممنوعیت آن هستند. سایر کشورها هم ممنوع نکرده اند اما در هر کشور قوانین مقررات مربوط به ارزهای رمزی بسیار متفاوت است. در ادامه ما در هاو کن یو معروف ترین ارز های دیجیتال و به نوعی رایج ترین این ارز های رمزنگاری شده را معرفی و توضیح مختسری در رابطه با ان ها ارائه می کنیم هرچند این ارز های دیجیتال با گذر زمان در حال تغییر و نوسان هستند.

رایج ترین ارز های دیجیتال

Digital Currency in Iran

  • Bitcoin : اولین رمز ارز دیجیتال و مادر همه ی ارزهای رمزی
  • Ethereum : ارزی است که به برنامه نویسان اجازه می دهد تا اپلیکیشن ها و فناوری هایی که با بیتکوین کار نمی کنند را بسازند.
  •  Ripple : بر خلاف ارزهای رمزی ریچل ازBitchain برای رسیدن به اجماع در تمام شبکه برای تراکنش ها استفاده نمی کند. در عوض ، از فرایند احماع تکراری استفاده می شود که سریعتر از بیتکوین است اما ن را در معرض حملات هکرها قرار می دهد.
  • Bitcoin Cash : این ارز تنها چند ماه است که آمده اما در میان ۵ ارز رمزی برتر به لحاظ ارزش بازار قرار دارد.
  •  NEM : این ارز بر خلاف سایر ارزهایرمزی دیگر که از الگوریتم Proof of Work استفاده می کنند از Proof of Importance که کاربران را ملزم به داشتن مقدار معین سکه جهت کسب سکه های جدید می کند استفاده می کند. کاربران را تشویق می کند تا منابع پولی خود را خرج کنند وتراکنش ها را رصد می کند تا اهمیت کاربر برای کل شبکه ی NEM را تعیین کند.
  •  Litecoin : ارزی رمزی است که با این هدف به وجود آمده تا حکم نقره ی دیجیتال برای طلای دیجیتال که بیتکوین باشد را داشته باشد.
  •  Monero : ارزی رمزی با قابلیت تراکنش های خصوصی و یکی از فعال ترین جوامع است که هبت آن گشودگی و محوریت حریم شخصی است.
  • Etherium Classic : نسخه ی اورجینال اتریوم است. جدایی این ارز از اتریوم اصلی پس از هک شدن سازمان خودمختار غیرمرکزی که روی اتریوم ساخته شده بود به وقوع پیوست.